نوروپاتی اعصاب خود مختار یا (Autonomic neuropathy) زمانی اتفاق می افتد که، اعصابی که عملکرد های غیر ارادی را کنترل می کنند آسیب ببیند. این اختلال می تواند فشار خون، کنترل دما، هضم و جذب، عملکرد مثانه و حتی عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار دهد.
علائم
- علائم و نشانه های نوروپاتی اتونوم بستگی به عصبی دارد که تحت تاثیر قرار گرفته یا آسیب دیده است. بر همین اساس علایم شایع این مشکل عبارتند از:
- سرگیجه و خستگی: هنگام ایستادن، ناشی از کاهش ناگهانی فشار خون
- مشکلات مربوط به ادرار: از قبیل مشکل در شروع ادرار، بی اختیاری، مشکل در تخلیه کامل مثانه یا ناتوانی در تخلیه آن، که می تواند منجر به عفونت ادراری شود.
- مشکلات جنسی: از جمله مشکلات جنسی مربوط به نوروپاتی اتونومیک، دشواری در نعوظ آلت و یا حفظ حالت نعوظ است. در زنان، مشکلات جنسی عبارتند از خشکی واژن، کاهش میل جنسی و مشکل در رسیدن به ارگاسم.
- دشواری در هضم مواد غذایی: مانند احساس سیری کامل پس از فقط چند لقمه غذا خوردن، از دست دادن اشتها، اسهال، یبوست، نفخ شکم، تهوع، استفراغ، دشواری در بلع و سوزش سر دل، به علت تغییر در عملکرد گوارشی.
- عدم توانایی بدن در شناسایی هیپوگلیسمی یا کاهش قند خون: زیرا سیگنال های هشدار دهنده از کار میافتند.
- اختلال در سیستم تعریق: مانند بیش از اندازه عرق کردن یا کاهش مقدار نرمال عرق. این وضعیت بر توانایی تنظیم دمای بدن تأثیر می گذارد.
چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت بروز هر کدام از مشکلات فوق که در ارتباط با نوروپاتی اتونومیک هستند، حتما به پزشک مراجعه کنید. اگر سابقه دیابت دارید یا در حال حاضر مبتلا به آن هستید نیز، حتما در اسرع وقت به یک متخصص مغز و اعصاب خوب مراجعه کنید. انجمن دیابت آمریکا توصیه می کند که اگر دیابت نوع ۲ دارید حتما بصورت سالانه برای ارزیابی آسیب اعصاب خودمختار تحت آزمایش قرار بگیرید
جلوگیری
برخی از بیماری های ارثی نیز می توانند باعث بروز این وضعیت عصبی شوند. بنابراین پیشگیری از بروز نوروپاتی ناشی از بیماری های ارثی غیر ممکن است. اما در موارد دیگر می توان تا حد زیادی از وقوع این بیماری جلوگیری کرد. پزشکان و متخصصان توصیه می کنند که اقدامات زیر را برای پیشگیری از این نوروپاتی اعصاب خودمختار انجام دهید:
- اگر دیابت دارید، قند خون خود را کنترل کنید.
- از مصرف الکل و سیگار کشیدن اجتناب کنید
- در محدوده وزنی سالم باقی بمانید
- به طور منظم تمرین کنید.